دانلود pdf کتاب الایضاح عن اصول صناعه المساح

الایضاح = ایضاح >عن اصول صناعه المساح و رساله در علم مساحت

آنچه پیش رو دارید، دو رساله است در هندسه (یکی به عربی با نام «الانصایح عن اصول صناعه المساح» منسوب به «ابومنصور بغدادی تمیمی» و دیگری رساله در «علم مساحت» ترجمه «ابوالفتوح عجلی اصفهانی») و مباحثی که پیشینیان برای تقسیم اراضی به کار می‌بردند (که در اصطلاح «صناعت مسامح» نامیده می‌شد). آن‌گونه که نویسنده رساله فارسی در سطرهای تخستین مدعی شده، این اثر برگردان فارسی رساله الایضاح است که در اثنای مطالعه و بررسی آن دانسته شد که الایضاح از حیث کمیت و کیفیت با نوشته فارسی دارای اختلافات فاحشی است.

از جمله این که الایضاح در مدخل خود، فصل مفصلی در بیان کلیات و مصطلحات اهل فن دارد، اما رساله منقول فارسی بدون آن که در آغاز اشاره‌ای به این موضوع کرده باشد، بی‌مقدمه به ذکر مقیاس‌ها می‌پردازد، پس از آن نویسنده الایضاح از اشکال بسیط هندسی ( سه ضلعی، استوانه، قطاع، محزوط و..) یاد می‌کند، ولی در رساله فارسی از مثلث، مربع و… سخن به میان می‌آید. عمده تفاوت دیگر، درباره مساحت چندضلعی‌هاست؛ که در الایضاح در تعیین مساحت شکل مربع بر روش مهندسان هندی تکیه نشده اما در رساله فارسی در این زمینه (مساحت مربع) از روش هندی‌ها بهره گرفته شده است. ضمن آن که در رساله فارسی بیش از الایضاح، در مساحت اقسام مربع سخن به میان آمده است. نکته قابل توجه این که، هدف هر دو نگارنده از نگارش این دو رساله، رفع احتیاجات مردم در عمل به احکام دینی و شرعی و انجام اعمال دیوانی بوده است.